Koelmat voor konijnen: het kwetsbaarste dier in huis
Sanne de Vries · Redacteur, dierenwelzijn en producten voor huisdieren
Sanne woont met een labrador en twee katten in Noord-Brabant, een van de warmste streken van Nederland in de zomer. Nederland heeft bovendien een vochtig zeeklimaat, en juist die vochtigheid maakt hijgen minder effectief voor een hond. Al enkele seizoenen test ze in de praktijk wat dieren echt helpt tegen de hitte en wat alleen maar zo lijkt.
Waarom hitte bij konijnen anders uitpakt
Een hond hijgt, een mens zweet. Een konijn kan geen van beide. Er blijven twee wegen over, en allebei zijn ze beperkt.
De oren. Die zijn sterk doorbloed en werken als een warmtewisselaar: het bloed stroomt erdoorheen, geeft warmte af aan de lucht en komt koeler terug. Daarom hebben woestijnkonijnen zulke grote oren. Bij onze huiskonijnen, en zeker bij hangoren, is dat oppervlak een stuk kleiner.
Het contact met koele oppervlakken. Een konijn dat het warm heeft gaat plat op de tegels liggen, drukt zijn buik tegen de vloer en beweegt zo min mogelijk. Dat is precies het gedrag dat je in de zomer ziet, en het is geen luiheid: het is temperatuurregeling.
Die tweede weg is degene waar jij iets aan kunt doen. Voor een konijn ligt een mat die warmte opneemt daarmee dichter bij een noodzaak dan bij een comfortartikel.
De getallen om op te varen
| Temperatuur | Wat dat voor een konijn betekent |
|---|---|
| 18-22 °C | comfortzone |
| vanaf 25 °C | wordt lusteloos, eet minder, zoekt koele oppervlakken op |
| vanaf 28 °C | kritiek, houd hem goed in de gaten |
| boven 30 °C | duidelijk verhoogd risico op een hitteberoerte |
Ter vergelijking: een hond redt zich bij 25 graden nog prima. Voor een konijn is diezelfde temperatuur al reden om zijn gedrag in de gaten te houden. Het meeste risico lopen hangoren, langharige rassen zoals de angora en dieren met overgewicht.
Waarom gel bij konijnen de slechtste keuze is
Konijnen knagen. Dat is geen ongewenst gedrag maar een noodzaak: hun tanden groeien hun leven lang door en moeten worden afgesleten. Alles wat binnen bereik ligt, gaat er vroeg of laat aan.
Een mat met gel in het verblijf is daarmee een kwestie van tijd. Gaat de hoes open, dan komt het gel eruit, verspreidt het zich door de vacht en krijgt het dier het binnen tijdens het poetsen. Daar komt het mechanische risico bij van ingeslikte stukjes folie, en dat weegt voor de darmen van een konijn zwaarder dan voor een hond of een kat.
Onze mat bevat geen vulvloeistof.
Samenstelling van de materialen
| Bovenzijde | 75 % polyamide, 25 % polyester |
|---|---|
| Vulling | 100 % katoen |
| Onderzijde | 100 % polyester |
Afgelezen van het etiket van een echt exemplaar.
Een goede gewoonte, in elk verblijf: zorg dat er altijd hooi en een paar stukjes knaaghout liggen. Dan houden de tanden zich bezig waar het hoort, en blijft de mat wat hij is: het oppervlak waarop het konijn zich uitstrekt. Meer over veiligheid staat op de pagina koelmat zonder gel.
Kleur: Blauw
tot 5 kg · konijnen, Chihuahua, Dwergpoedel, Europese en Britse Korthaar, puppy’s
- Gratis verzending, bij jou in 6-10 werkdagen
- 30 dagen retourrecht
- Gratis: ontharingshandschoen, bij elke bestelling
Liever twee matten? De derde is gratis in de set hieronder.
Set van drie: je koopt er twee, de derde krijg je gratis
Kies maat en kleur van je eerste twee matten. De derde krijg je gratis, in de kleinste van de twee maten; de kleur kies je zelf.
Kleur: Blauw
Prijs: 34,99 €
Kleur: Blauw
Prijs: 24,99 €
Maat S
(automatisch: de kleinste van de twee maten)
Kleur: Blauw
0,00 € GRATIS
Waar hij in het verblijf moet liggen
In de koelste hoek, niet in het midden en nooit in de zon. Een mat in de zon warmt op zoals elk ander oppervlak en doet op dat moment niets meer.
Niet naast de voerbak, anders wordt hij de ondergrond voor hooi en keutels in plaats van een plek om op te liggen.
Woont je konijn buiten, dan hoort hij in de schaduw, en wel in de schaduw die er tussen de middag nog is. Een hok dat ’s ochtends in de schaduw staat, kan ’s middags in de volle zon liggen.
In de praktijk accepteren konijnen de mat sneller dan katten. Hij blijft vlak liggen, ruikt neutraal en zit hun looproutes niet in de weg. Eén beoordeling zegt het precies zo:
«Ik ben dol op het zachte materiaal en op het feit dat het dier er echt van afkoelt. Ik gebruik hem voor mijn konijnen!»
Geverifieerde koper
De mat, en wat eromheen hoort
Bij een konijn is de marge kleiner dan bij welke andere diersoort ook, dus moeten de dingen samen gebeuren: schaduw, luchtcirculatie, vers water en een oppervlak om warmte aan kwijt te raken. Dat zijn vier onderdelen van hetzelfde werk.
Op het vierde heb je direct en doorlopend invloed, want het ligt er de hele dag zonder dat je iets hoeft op te laden of in de vriezer te leggen. Op de heetste dagen helpt het ook om het verblijf naar de koelste plek in huis te verplaatsen en vroeg in de ochtend te luchten, voordat de warmte oploopt: de mat gaat in de hoek die in de schaduw blijft.
Hoe hij natuurkundig werkt, staat uitgelegd op de pagina hoe een koelmat werkt.
Veelgestelde vragen
Hebben konijnen een koelmat nodig?
Zij hebben er meer aan dan honden en katten. Konijnen kunnen niet hijgen en zweten niet. Ze raken hun warmte vrijwel alleen kwijt via hun oren, die sterk doorbloed zijn, en via contact met koele oppervlakken. Een oppervlak dat warmte opneemt sluit dus precies aan op de enige weg die echt voor hen werkt.
Vanaf welke temperatuur wordt het gevaarlijk voor een konijn?
Konijnen voelen zich prettig rond de 18 tot 22 graden. Vanaf 28 wordt het kritiek en boven de 30 stijgt het risico op een hitteberoerte flink. De signalen zijn snelle, oppervlakkige ademhaling, een vochtige neus, apathie en een naar achteren getrokken kop. Dat is een noodgeval: meteen naar de dierenarts, niet op een mat leggen.
Is een koelmat veilig voor een konijn?
Met een mat zonder gel wel. Konijnen knagen aan alles, en juist daardoor zijn matten met gel voor hen de slechtst denkbare keuze. De onze is gestikt weefsel zonder vulvloeistof: er is geen zakje dat open kan gaan en er loopt niets uit. Zoals bij elke stof in een verblijf geldt: zorg dat er hooi en wat knaaghout ligt, dan blijft de mat de plek waar hij zich uitstrekt.
Welke maat heb ik nodig voor een konijn?
Maat S van 50×40 cm volstaat voor één konijn. Houd je er twee samen, neem dan de M van 70×55 cm, want konijnen liggen graag naast elkaar uitgestrekt. Voor een verblijf is de L handig: daarmee dek je een hele hoek af.
Mag hij in het verblijf liggen?
Ja, het liefst in een schaduwhoek en niet naast de voerbak. Hij blijft vlak liggen en glijdt niet weg. Woont je konijn buiten, leg hem dan op de koelste plek en nooit in de zon, anders warmt hij op zoals elk ander oppervlak.
En voor cavia’s en andere kleine dieren?
Zelfde principe. Ook cavia’s, chinchilla’s en fretten zweten niet en reguleren hun temperatuur met hun gedrag en via contactoppervlakken. Chinchilla’s zijn extra kwetsbaar, omdat hun zeer dichte vacht warmte vasthoudt: bij hen wordt hitte nog eerder gevaarlijk dan bij een konijn.
Deze pagina vervangt het oordeel van een dierenarts niet. Vermoed je een hitteberoerte, neem dan meteen contact op met een dierenartsenpraktijk. Voor honden en katten zie je de koelmat voor honden en de koelmat voor katten.