Gids

Kat afkoelen: 8 manieren die echt werken

Bij een hond kun je ingrijpen. Bij een kat werkt dat slecht: hij koelt zichzelf af door te kiezen wáár hij gaat liggen. Jouw taak is hem de juiste plekken aanbieden, niet hem behandelen.
Portret van Sanne de Vries

Sanne de Vries · Redacteur, dierenwelzijn en producten voor huisdieren

Sanne woont met een labrador en twee katten in Noord-Brabant, een van de warmste streken van Nederland in de zomer. Nederland heeft bovendien een vochtig zeeklimaat, en juist die vochtigheid maakt hijgen minder effectief voor een hond. Al enkele seizoenen test ze in de praktijk wat dieren echt helpt tegen de hitte en wat alleen maar zo lijkt.

1. Vroeg luchten, daarna verduisteren

De effectiefste maatregel kost niets en gaat niet eens over de kat. Lucht tussen vijf en acht uur, doe daarna de ramen dicht en de zonwering omlaag vóórdat de zon op het glas staat, niet erna. Een huis dat 's ochtends niet is opgewarmd, blijft de hele dag enkele graden koeler.

Cyperse kat uitgestrekt op een blauwe Frimouf koelmat voor half gesloten houten luiken
Luiken op een kier en een koel vlak op de grond: de kamer blijft koel en de kat gaat er uit zichzelf op liggen.

2. Meer drinkplekken, uit de buurt van de voerbak

Katten hebben van nature een zwakke dorstprikkel, omdat hun voorouders hun vocht uit hun prooi haalden. Eén bak naast het voer wordt vaak genegeerd. Twee of drie bakken op verschillende plekken in huis worden veel beter gebruikt, en een drinkfontein nog beter, omdat stromend water voor een kat aantrekkelijker is.

Voer je brokken, let daar in de zomer extra op: een deel van het vocht dat een kat nodig heeft komt normaal uit natvoer.

3. Koele oppervlakken aanbieden waar hij al ligt

In de zomer gaat je kat uit zichzelf op de badkamertegels liggen, in de wasbak of op de vensterbank in de schaduw. Dat is geen gril: het is zijn belangrijkste weg om warmte kwijt te raken, namelijk de onderkant van zijn lichaam, waar de vacht dun is.

Een koelmat is precies zo'n oppervlak, op een plek die jij bepaalt, zonder dat je kat op de badkamervloer hoeft uit te wijken. De plek is bepalend: leg hem waar hij al slaapt, niet op een nieuwe plaats. Op een onbekende plek blijft een mat vaak onaangeroerd, en dat is een kwestie van gewoonte, niet van product.

Kat op een roze koelmat in het licht van het raam

4. Vochtige doek in plaats van de douche

Haal voorzichtig een vochtige doek over vacht, oren en poten. De oren zijn sterk doorbloed en horen bij de weinige plekken waar een kat merkbaar warmte afgeeft.

Wat je niet moet doen: water over hem heen gieten of hem in bad zetten. De meeste katten ervaren dat als flinke stress, en stress levert extra lichaamswarmte op. Je maakt het zo erger in plaats van beter.

5. Borstelen, niet scheren

Dode ondervacht werkt als een isolatielaag. Bij een maine coon, een pers of een noorse boskat maakt regelmatig borstelen in de zomer een merkbaar verschil.

Scheren heeft bij katten juist vrijwel nooit zin. De vacht beschermt ook tegen warmte van buiten en tegen verbranding op een lichte huid. Zit de vacht in de klit, dan is dat werk voor deskundige handen, niet voor een schaar uit de keukenla.

Maine coon met halflang haar op een grijze Frimouf koelmat
Bij het halflange haar van een maine coon levert de borstel in de zomer meer op dan wat ook.

6. Richt de ventilator op de kamer, niet op de kat

Een luchtstroom koelt vooral door zweet te laten verdampen, en katten zweten alleen via de voetzoolkussentjes. Een ventilator die recht op het dier staat levert dus weinig op, en veel katten ontwijken hem.

Effectiever is een apparaat dat de lucht in de kamer laat rondgaan of 's avonds de warme lucht naar buiten duwt. Dat verlaagt de omgevingstemperatuur, en daar heeft de kat indirect veel meer aan.

7. Verplaats spelen en eten naar de koele uren

Een kat die je om twaalf uur bij 32 graden aan het spelen krijgt, maakt warmte waar hij maar moeilijk vanaf komt. Verplaats de actieve momenten naar vroeg in de ochtend en laat op de avond — precies wat hij uit zichzelf ook doet.

Hetzelfde geldt voor het voer: natvoer dat midden op de dag urenlang blijft staan, bederft snel. Kleinere porties, vaker op een dag, zijn in de zomer verstandiger.

8. Laat buitenkatten altijd een schaduwrijke weg terug

Katten die naar buiten gaan zoeken zelf koele plekken op, maar schatten de afstand soms verkeerd in. Een kattenluik dat openstaat en een waterbak in de schaduw bij de deur lossen bijna alles op.

Eén punt kost elk jaar dieren het leven: tuinhuisjes, garages en auto's. Een kat die er 's ochtends in glipt en opgesloten raakt, zit in een ruimte die boven de 50 graden komt. Kijk elke keer even vóór je afsluit.

Wanneer dit geen gidsmateriaal meer is: zichtbaar hijgen met open bek, sterk kwijlen, een onvaste gang, donkerrood tandvlees of apathie zijn signalen van een hitteberoerte. Dat is een noodgeval en je gaat meteen naar de dierenarts. De signalen staan uitgebreid in het artikel kat en hitte: de signalen.

Veelgestelde vragen

Hoe koel ik mijn kat het beste af?

Door hem de kans te geven het zelf te doen. Bied koele oppervlakken aan om op te liggen, lucht het huis vroeg in de ochtend en verduister het overdag, en zet meerdere waterbakken op verschillende plekken. Ingrepen aan het dier zelf, zoals natmaken, leveren weinig op en geven stress — en stress maakt weer warmte.

Mag ik mijn kat natmaken?

Giet geen water over hem heen. Wat wel werkt en door de meeste katten wordt verdragen: voorzichtig een vochtige doek over vacht, oren en poten halen. De oren zijn sterk doorbloed, en daar merk je het effect het meest.

Moet ik ijsblokjes in het water doen?

Liever niet. Heel koud water laten katten vaak simpelweg staan, en het doel was juist dat er méér werd gedronken. Water op kamertemperatuur, op meerdere plekken in huis, levert veel meer op.

Heeft een ventilator zin bij katten?

Alleen indirect. Een ventilator koelt vooral door zweet te laten verdampen, en dat heeft een kat niet. Een apparaat dat de lucht in de hele kamer laat rondgaan en de warmste lucht naar buiten duwt, helpt meer dan een die op het dier staat gericht.

Moet ik mijn langharige kat in de zomer scheren?

In de regel niet. De vacht isoleert in beide richtingen en beschermt de huid tegen verbranding. Wat werkelijk helpt is regelmatig de dode ondervacht eruit borstelen, zeker bij een maine coon, een pers of een noorse boskat.

Deze tekst vervangt het oordeel van een dierenarts niet.

Frimouf Ice

Een koele plek die hij zelf kiest

Neer te leggen waar hij al slaapt, niet ernaast. Vier maten, zonder gel en zonder stroom.

Kies maat en kleur

Gratis verzending · 30 dagen retourrecht · Antwoord binnen 24 uur