Koelmat, koelvest of koelkussen: wat heb je wanneer nodig?
Sanne de Vries · Redacteur, dierenwelzijn en producten voor huisdieren
Sanne woont met een labrador en twee katten in Noord-Brabant, een van de warmste streken van Nederland in de zomer. Nederland heeft bovendien een vochtig zeeklimaat, en juist die vochtigheid maakt hijgen minder effectief voor een hond. Al enkele seizoenen test ze in de praktijk wat dieren echt helpt tegen de hitte en wat alleen maar zo lijkt.
Het overzicht
| Situatie | Wat het dekt |
|---|---|
| Je dier ligt binnen | de mat, in de koelste kamer, op de plek die jij kiest |
| 's Nachts, waar hij al slaapt | de mat, in de mand die hij altijd al had |
| In de auto en op vakantie | de mat: hij rolt op, weegt niets en hoeft niet opgeladen |
| Bank, reismand, terras | de mat, die met je dier mee verhuist |
| Benauwd weer, als verdamping niet werkt | de mat, die via contact werkt en niet via verdamping |
| Lange wandeling | het juiste uur en schaduw — en bij thuiskomst een koel vlak om op te liggen |
Vijf van de zes situaties worden door hetzelfde voorwerp gedekt, en dat is geen toeval: de mat is het enige formaat dat met het dier meegaat in plaats van op één plek in huis te blijven. En die regel over benauwd weer weegt hier zwaarder dan elders — de alinea hieronder legt uit waarom.
Waarom je in vrijwel elk huis bij de mat begint
Een hond slaapt twaalf tot zestien uur per dag, een kat nog meer. Het grootste deel van de zomer bestaat voor je dier uit liggen — en juist in die houding kan hij warmte afgeven via zijn buik en de binnenkant van zijn dijen, waar de vacht het dunst is.
Daarom gaan dieren in de zomer uit zichzelf op de tegels in de gang liggen, in de douchebak of op de badkamervloer. Een mat is hetzelfde idee, op een plek die jij kiest, en gevoerd in plaats van hard. Hoe dat natuurkundig kan, staat in hoe een koelmat werkt.
En omdat hij vlak is en oprolt, is het het enige van de zes formaten dat met het dier meegaat: 's ochtends de woonkamer, 's middags de kofferbak, 's avonds het terras, in augustus het vakantiehuis.
Koelvest: de grens die je vóór de aankoop moet kennen
De meeste koelvesten werken via verdamping: je maakt ze nat, het water verdampt, en die verdamping neemt warmte mee. Bij droge hitte werkt dat.
Bij benauwd weer werkt het slecht, want lucht die al vol vocht zit neemt er niet nog meer op. En benauwd weer is precies de omstandigheid waarin een hond het zwaarst heeft, omdat ook zijn hijgen op verdamping berust. Met een zeeklimaat als het onze is vochtige lucht geen uitzondering maar de normale toestand: een vest helpt dus het minst op de dagen dat je het het hardst nodig hebt.
Tweede punt: een vest zit aan het dier vast. Een hond die het al te warm heeft, ervaart een extra laag niet per se als verlichting. Sommige honden dragen het probleemloos, andere niet.
Een mat heeft die grens niet, omdat hij niet op verdamping werkt: hij neemt warmte op via contact en verspreidt die door de ijszijdevezel. Bij droge of bij vochtige lucht gedraagt hij zich hetzelfde.
Koelmand: de rand is het probleem
Het argument voor een koelmand is dat je dier er toch al in slaapt, dus dat er niets nieuws is om aan te wennen.
Alleen kost dat argument niets: een mat in de mand die je al hebt doet precies hetzelfde, en de plek blijft dezelfde.
Het verschil zit in de rand. Een opstaande rand remt de luchtverversing rond het oppervlak, en een deel van de warmte die eruit zou moeten blijft binnen. Bij oude dieren komt er iets praktisch bij: een stijve hond die telkens over een rand moet stappen, houdt daar op een gegeven moment mee op en gaat ernaast op de vloer liggen. Dat punt komt terug in oude honden en katten in de zomer.
En een mand blijft staan waar hij staat. Hij gaat niet mee in de auto, niet naar het terras, niet op vakantie.
Wat je jezelf kunt besparen
Koelsprays. Het effect is korte verdamping en daarna niets meer. Een vochtige doek kost niets en houdt het even lang vol.
Koelelementen rechtstreeks tegen het dier. Zonder iets ertussen kan puntkou op een dunne huid onaangenaam worden tot schadelijk toe, zeker bij kleine dieren, pups en oude dieren. Hooguit in een handdoek gewikkeld en onder toezicht.
Rassen met een dubbele vacht scheren. Bij een Duitse herder, husky of australian shepherd beschermt de vacht ook tegen warmte van buiten en tegen verbranding. De ondervacht eruit borstelen levert meer op en haalt die bescherming niet weg.
Wat elke oplossing beter laat werken
Schaduw, bewegende lucht, vers water en uitlaten op het juiste uur. Geen daarvan is een product, en alle vier laten ze een koel oppervlak beter renderen in plaats van het te vervangen: zonwering dicht vóórdat de zon op het glas staat, en de mat in de koelste kamer van het huis.
De rest van wat er dagelijks helpt staat in hond afkoelen en kat afkoelen.
Veelgestelde vragen
Koelmat of koelvest, wat kies ik?
De mat, als je er één neemt: die dekt het langste deel van de dag, namelijk de uren dat je dier ligt, en hij gaat mee door het huis, in de auto en op vakantie. Een koelvest werkt door verdamping en levert dus juist minder op bij benauwd weer — en dat is met ons zeeklimaat eerder regel dan uitzondering. Bovendien blijft het aan een dier zitten dat het al te warm heeft.
Wat is een koelkussen of koelmand?
Dat is een ligplek met een koel oppervlak, meestal met een opstaande rand. Die rand remt de luchtverversing en houdt een deel van de warmte vast die er juist uit zou moeten. En een mand blijft staan waar hij staat: hij gaat niet mee in de auto of op vakantie. Wil je hetzelfde resultaat zonder de vertrouwde plek op te geven, dan leg je gewoon een mat in de mand die je dier al heeft.
Hebben koelbandana’s zin?
Weinig, en heel kort. Een bandana koelt zolang hij vochtig blijft, en in de warmte droogt hij snel; bij hoge luchtvochtigheid verdampt er juist nauwelijks iets, dus levert hij het minst op de dagen dat je hem het hardst nodig hebt. Een koel oppervlak om op te liggen hangt niet van verdamping af en hoeft niet elk half uur opnieuw nat.
Is een badje beter dan een koelmat?
Het zijn twee verschillende dingen. Een badje zit vast aan één plek in de tuin, werkt alleen zolang de hond erin staat, en hij komt er nat uit; veel honden en vrijwel alle katten gaan er niet eens in. Alle overige uren van de dag blijven onbedekt, en dat zijn er de meeste: daarvoor heb je een koel oppervlak nodig om op te liggen, binnen net zo goed als buiten.
Het formaat dat met je dier meegaat
Vier maten, hij rolt op, zonder gel uit de vriezer en zonder stroom. Gratis retour binnen 30 dagen.
Gratis verzending · 30 dagen retourrecht · Antwoord binnen 24 uur